نکات کلیدی برای موفقیت در لیسنینگ آیلتس

آزمون آیلتس (IELTS) از معتبرترین آزمون های بین المللی زبان انگلیسی به شمار می رود و در بخش هایی مانند لیسنینگ، ریدینگ، رایتینگ و اسپیکینگ، توانایی زبان آموزان را مورد ارزیابی قرار می دهد. در این میان، مهارت لیسنینگ یا درک شنیداری به دلیل پویایی بالا و تنوع لهجه ها، چالش های مختص به خود را دارد. اگر می خواهید با مهم ترین نکات لیسنینگ آیلتس آشنا شوید تا پایان با ما همراه بمانید.

لیسنینگ آیلتس چیست و چرا اهمیت دارد؟

بخش شنیداری آزمون آیلتس، توانایی داوطلبان را در درک مکالمه ها و سخنرانی های گوناگون به زبان انگلیسی می سنجد و مشخص می کند که آیا قادر به درک ایده اصلی، جزئیات، نظر شخص یا اشخاص در حال صحبت و هدف کلی مطلب هستید یا نه.
از آن جا که نمره آیلتس به صورت میانگین محاسبه می شود، حتی اگر در بخش های دیگر نمره بالایی کسب کنید ولی نتوانید در لیسنینگ نمره خوبی به دست آورید، نمره کلی آزمون شما کاهش پیدا می کند. ضعف در مهارت Listening باعث خواهد شد تا مکالمه از حالتی دوطرفه به گفت وگویی یک طرفه و خسته کننده تبدیل شود. بدون لیسنینگ قوی، برای ارتباط با دنیای اطراف خود با مشکلات زیادی روبه رو خواهید شد.

ساختار بخش Listening در آزمون آیلتس

Listening آزمون آیلتس از چهار قسمت گوناگون تشکیل شده است. در هر بخش یک فایل صوتی پخش می شود و داوطلبان پس از شنیدن هر فایل، باید به مجموعه ای از سوالات پاسخ دهند.

• فایل صوتی اول: این فایل مربوط به گفت وگویی بین دو نفر درباره یک موضوع اجتماعی و روزمره است.
• فایل صوتی دوم: در این قسمت، یک مونولوگ یا صحبت یک نفره درباره یک موضوع اجتماعی و روزمره پخش می شود.
• فایل صوتی سوم: این فایل شامل گفت وگویی بین دو تا حداکثر چهار نفر درباره یک موضوع آموزشی است؛ برای مثال، صحبت های یک استاد با دانشجو.
• فایل صوتی چهارم: این بخش نیز شامل یک مونولوگ یا سخنرانی تک نفره درباره یک موضوع دانشگاهی است؛ مانند یک سخنرانی در محیط دانشگاه.

هرکدام از این فایل های صوتی فقط یک بار پخش شده و لهجه های مختلفی مثل آمریکایی و کانادایی، بریتانیایی، استرالیایی و نیوزیلندی را شامل می شوند. ضمنا دفترچه سوالات بخش شنیداری آیلتس در مجموع از چهار قسمت ده سوالی تشکیل شده است.

یکی از مهم ترین نکات لیسنینگ برای دریافت مدرک آیلتس تضمینی این است که داوطلبان با انواع سوالات تستی، تطبیق دادنی، برچسب گذاری (روی نقشه ها یا نمودارها) و تکمیل جداول، فرم ها، فلوچارت ها یا جملات ناقص مواجه می شوند. لازم به ذکر است که شرکت کنندگان باید هم زمان با شنیدن فایل های صوتی، پاسخ های خود را مستقیماً در دفترچه سوالات وارد کنند.

برخلاف بخش های Reading و Writing که میان نسخه های آکادمیک و جنرال تفاوت هایی دارند، بخش Listening آیلتس از نظر محتوا، ساختار، نوع سوالات و سطح دشواری در هر دو نسخه کاملاً یکسان است. این یکسانی، مزیتی مهم برای داوطلبان به شمار می آید؛ زیرا می توانند بدون نگرانی از تفاوت های محتوایی، با یک برنامه و منابع آموزشی مشخص خود را برای این بخش آماده کنند.

مهم ترین نکات برای موفقیت در لیسنینگ آیلتس

مدیریت زمان، عنصری حیاتی برای دستیابی به موفقیت در بخش شنیداری آزمون آیلتس است. با به کارگیری استراتژی هایی نظیر پیش خوانی دقیق پرسش ها، تسلط بر فنون نت برداری سریع، تمرین مداوم با شبیه سازی شرایط زمانی آزمون و همچنین ارتقای مستمر مهارت های شنیداری، قادر خواهید بود زمان را به شکلی بهینه کنترل کرده و عملکرد خود را در این بخش ارتقا دهید. علاوه بر این، برای کسب بهترین نمره لازم است چند مورد مهم دیگر از نکات لیسنینگ آیلتس را در نظر بگیرید.

1. هدف گذاری کنید

هدف گذاری، گامی کلیدی در مسیر یادگیری است که حس موفقیت و انگیزه را پس از دستیابی به هر هدف به شما هدیه می دهد. برای جلوگیری از دل زدگی و خستگی در طول مسیر، پیشنهاد می شود مسیرتان را با اهداف کوچک آغاز کنید و به تدریج اهداف بزرگ تری را نشانه بگیرید. برای مثال، می توانید با یادگیری روزانه یک یا دو کلمه جدید و به کارگیری آن ها در جملات مختلف تمرینات را شروع کنید و سپس با گوش دادن به یک آهنگ انگلیسی و هم خوانی با آن، میزان پیشرفت خود را بسنجید.

2. استفاده از پادکست ها و سخنرانی ها

قرار گرفتن در معرض لهجه های گوناگون، اهمیت بالایی برای موفقیت در آزمون لیسنینگ دارد. آشنایی با گویش های آمریکایی، کانادایی، ایرلندی، نیوزیلندی و حتی آفریقای جنوبی، توانایی شنیداری شما را به مراتب افزایش می دهد. پادکست ها ابزارهای بسیار مفیدی جهت آمادگی در آزمون آیلتس هستند؛ این فایل ها در بازه های زمانی کوتاه (دو دقیقه) تا بلند (یک ساعت) در دسترس هستند و تنوع موضوعی بسیار بالایی دارند.
علاوه بر این، شبکه های رادیویی انگلیسی زبان نیز گزینه ای کارآمد محسوب می شوند که دسترسی به حجم وسیعی از مصاحبه ها را فراهم می کنند. پیشنهاد می شود یک شبکه رادیویی مناسب را دنبال کنید و از شنیدن مکالمات گوناگون برای تقویت لیسنینگ خود بهره ببرید. تداوم در گوش دادن روزانه به فایل های صوتی (حتی در بازه های ۱۰ تا ۱۵ دقیقه ای) به تدریج سطح درک شنیداری شما را ارتقا خواهد داد.

3. شناسایی نقاط ضعف شخصی

تنها گوش دادن مداوم به محتوای انگلیسی یا حل انبوهی از تست های آزمون آزمایشی آیلتس بدون تحلیل دقیق آن ها باعث بهبود نمره شما در بخش Listening نمی شود. باید چالش های اصلی خود را شناسایی کنید و روی رفع آن ها متمرکز شوید. بهترین راهکار برای شناخت موانع اصلی، بررسی نتایج آزمون های تمرینی، تحلیل الگوی اشتباهات و پیروی از نکات لیسنینگ آیلتس است.

4. حدس زدن در هنگام تردید

در مواردی که نسبت به انتخاب گزینه صحیح یا نحوه نگارش پاسخ خود دچار تردید هستید، حدس بزنید. اتخاذ این استراتژی به دو دلیل منطقی توجیه می شود: نخست اینکه آزمون آیلتس فاقد نمره منفی برای پاسخ های نادرست است، پس دلیلی برای نگرانی در این زمینه وجود ندارد. دوم اینکه جا گذاشتن سوالات ممکن است باعث سردرگمی شما شود و خطر جابه جا نوشتن پاسخ های بعدی را به همراه داشته باشد.

5. ضرورت خواندن دقیق پرسش ها

فهم دقیق سوالات، کلید موفقیت در آزمون Listening است. در واقع باید ابتدا درک کنید که سوال دقیقاً چه اطلاعاتی را از شما می طلبد تا با تمرکز بیشتری به دنبال یافتن آن در فایل صوتی باشید؛ این رویکرد، روند پاسخ دهی به پرسش ها را ساده تر خوهد کرد. این نکته در آزمون کامپیوتری آیلتس اهمیت مضاعفی دارد، زیرا فرصت یا امکان یادداشت برداری وجود ندارد و آمادگی ذهنی پیش از شنیدن فایل صوتی بسیار حیاتی است.

6. استفاده از متن فایل های صوتی (Script)

هنگام انتخاب آزمون های تمرینی برای تقویت مهارت شنیداری، منابعی را برگزینید که دارای متن کامل (Script) باشند؛ همان طور که دسترسی به متن یک ترانه (Lyrics) به درک بهتر آن کمک می کند، اسکریپت ها نیز شامل کلمه به کلمه محتوایی هستند که می شنوید.

7. اهمیت مترادف ها

تسلط بر مترادف ها یکی از عوامل سرنوشت ساز برای موفقیت در بخش Listening آیلتس است. طراحان آزمون معمولاً به جای استفاده از عباراتی که مستقیماً در فایل صوتی شنیده می شود، از کلمات هم معنی یا ساختارهای مشابه بهره می گیرند. بنابراین، آشنایی با واژگان اصلی کافی نیست و باید مهارت کافی در تشخیص مترادف ها و معانی جایگزین را کسب کنید.

8. پیوند میان مهارت های زبانی

توجه به پیوند بین مهارت های زبانی نیز از ارزشمندترین نکات لیسنینگ آیلتس محسوب می شود. تمامی مهارت های زبانی مانند حلقه های یک زنجیر به یکدیگر متصل اند؛ بنابراین نباید از Reading و Writing غافل شد. هنگام گوش دادن به موسیقی، هم زمان متن ترانه (Lyrics) را دنبال کنید تا از این طریق دایره واژگانتان گسترش یابد. واژگان جدیدی را که فرا می گیرید، با استفاده از «تکنیک سایه» (Shadowing) به کار ببرید. در این روش، باید جملات را با اندکی تأخیر و دقیقاً با همان لحن و آهنگ گوینده تکرار کنید.

9. تله های صوتی

اولین اطلاعاتی که می شنوید لزوماً نشان دهنده پاسخ نهایی سوالات نیستند و باید مراقب تله های صوتی باشید. گاهی ممکن است گوینده جمله ای را بیان کرده و بلافاصله آن را اصلاح یا نقض کند. همچنین در برخی سوالات، شاید گوینده تمام گزینه ها را با تغییرات جزئی مطرح کند.

10. دقت در انتقال پاسخ ها به پاسخ نامه

در آزمون کاغذی و در انتهای بخش لیسنینگ، ده دقیقه فرصت دارید تا جواب های خود را به پاسخ نامه منتقل کنید. در این مرحله، برای نوشتن کلمات و استفاده از حروف بزرگ و کوچک نهایت دقت خود را به خرج دهید. اگر در مورد نحوه صحیح استفاده از حروف کوچک یا بزرگ تردید دارید، تمام پاسخ های خود را با حروف بزرگ (Capital letters) بنویسید.

نحوه محاسبه نمره لیسنینگ آیلتس

نمره نهایی داوطلب در بخش شنیداری آیلتس صرفاً بر مبنای مجموع پاسخ های درست محاسبه می شود. هر جواب صحیح، یک نمره مثبت در پی دارد و در مقابل، پاسخ های غلط یا پرسش های بی پاسخ، نمره ای منفی به همراه نخواهند داشت.

تعداد پاسخ های صحیح	نمره باند
39-40	9
37-38	8.5
35-36	8
32-34	7.5
30-31	7
26-29	6.5
23-25	6
18-22	5.5
16-17	5
13-15	4.5
11-12	4
9-10	3.5
6-8	3
4-5	2.5

بیشتر بدانید: نحوه اعتراض به نمره آیلتس و بازنگری نتیجه (EOR)

بهترین منابع برای تقویت لیسنینگ آیلتس

برخی از منابع کاربردی و پرطرفدار برای ارتقای سطح Listening آزمون آیلتس عبارت اند از:

• Listening for IELTS: این منبع یکی از گزینه های محبوب در میان داوطلبان آزمون آیلتس برای تقویت مهارت شنیداری به شمار می رود.
• Improve your IELTS Listening and Speaking Skills: این کتاب شامل ده درس است که به طور همزمان به آموزش مهارت های شنیداری و گفتاری می پردازد.
• Get Ready for IELTS Listening: منبعی دیگر که به طور تخصصی برای آمادگی و آشنایی با نکات لیسنینگ آیلتس طراحی شده است.
• Tune In: این مجموعه آموزشی توسط پروفسور سی. ریچاردز گردآوری شده است و رویکردی جامع در تقویت مهارت شنیداری دارد.
• Let’s Listen: گوش دادن به آهنگ ها و خواندن همزمان متن آن ها، راهی لذت بخش و مفرح برای آشنایی با تلفظ صحیح کلمات انگلیسی محسوب می شود. مجموعه Let’s Listen انتخابی عالی برای علاقمندان به موسیقی و متن ترانه ها به شمار می رود.

اشتباهات رایج داوطلبان در Listening آیلتس

• تلاش برای درک تمامی کلمات: یکی از بزرگ ترین تله هایی که اکثر داوطلبان گرفتار آن می شوند، اصرار بر فهم تک تک واژگان و جملات فایل صوتی است.
• درگیر شدن با اشتباهات قبلی: این مورد ارتباط مستقیمی با خطای نخست دارد؛ به طوری که وقتی پاسخ یک پرسش را از دست می دهید، به جای عبور از آن و حفظ تمرکز برای سوالات بعدی، ذهن خود را درگیر نشخوار فکری و سرزنش می کنید. جملاتی نظیر «چرا این بخش ساده را نشنیدم؟»، «حتماً نمره ام افت می کند» یا «دیگر به نتیجه دلخواه نمی رسم»، باعث می شود تمرکز خود را بر ادامه فایل صوتی از دست بدهید و زنجیره ای از اشتباهات پشت سر هم رخ دهد.
• هدر دادن زمان: بسیاری از داوطلبان آزمون آیلتس، فواصل کوتاه میان بخش های مختلف آزمون را نادیده می گیرند. این افراد تا زمانی که گوینده دستورالعمل «حالا به سوالات ۱۱ تا ۱۵ نگاه کنید» را صادر نکند، بیکار می نشینند و در نتیجه، هنگام شروع بخش بعدی با عجله و بدون آمادگی ذهنی به بررسی سوالات می پردازند.
• عدم توجه لازم: برخی از داوطلبان می خواهند هم زمان چند کار را انجام دهند. آن ها سعی می کنند هنگام شنیدن فایل صوتی، سؤال ها را هم بخوانند و حتی پاسخ کامل را در پاسخ نامه بنویسند؛ رویکردی که عملاً شکست را به دنبال دارد. مغز شما برای انجام چند فعالیت پیچیده به شکل هم زمان طراحی نشده است. وقتی این کار را انجام می دهید و به نکات لیسنینگ آیلتس توجه ندارید، تمرکز میان گوش دادن، خواندن و نوشتن تقسیم شده و بسیاری از نکات مهم فراموش می شوند.

مطالعه کنید: لیست بهترین مراکز آزمون IELTS در تهران و دیگر شهرهای ایران

سخن پایانی

باید به یاد داشت که Listening فقط یک بخش از آزمون آیلتس نیست، بلکه مهارتی مهم برای ارتباط مؤثر در زندگی روزمره است. اگرچه در آغاز شاید تقویت لیسنینگ دشوار به نظر برسد، اما با تمرین مداوم، دقت و پشتکار می توان در آن به موفقیت رسید. مجموعه آزمون فوری بهترین انتخاب جهت کسب آمادگی بیشتر برای آزمون های تافل و آیلتس محسوب می شود و در این مسیر همراه شماست.

سوالات متداول